صد و یک پرسش 8

اولین صوفیان چه کسانی بودند ؟

 پاسخ به این سؤال چندان آسان نیست و جا دارد قبل از آن بپرسیم آیا منظور از صوفیان کسانی هستند که خود را صوفی معرفی می‌کردند یا کسانی که دیگران و آیندگان آنها را صوفی نامیده‌اند. به هر حال، نظریات متنوعی در باب نخستین صوفیان تاریخ ارائه شده است. با توجه به اسناد و شواهد اندکی که در دست داریم، قضاوت میان این نظریات و رسیدن به پاسخ قطعی چندان برای ما میسر نیست.

گروهی سابقۀ تصوف را تا عصر پیامبر اسلام عقب برده­اند و نخستین صوفیان را عده‌ای از یاران مستمند پیامبر می­دانند که از خود خانه و خانواده‌ای نداشتند و بر سکو یا صُفّۀ سایبان­داری در کنار مسجد پیامبر زندگی می‌کردند و سخت به عبادت می­پرداختند. آنها را اهل صفّه می­نامیدند و پیامبر به آنها توجهی ویژه داشت. گفته­اند کلمه «صوفی» اصلا از همان کلمه «صفّه» آمده و مراد از آن کسی است که به روش اهل صفّه سلوک می­کند. 

دفتر صوفی 4

شرح شهادت شیخ نجم الدین کبری بر دست مغول

نوشتۀ مولانا عبد الرحمن جامی (م. 898 ق)

توضیح:

شیخ نجم­‌الدین احمد بن عمر خیوَقی، مشهور به نجم‌­الدین کُبری، از مؤثرترین و پرآوازه­‌ترین آموزگاران تصوف در نیمۀ آخر قرن ششم هجری بود. بیشتر در خوارزم می‌­زیست اما حوزۀ نفوذش تا خراسان نیز می‌­رسید. ناحیۀ خوارزم قدیم اکنون میان ترکمنستان و ازبکستان تقسیم شده است. 

اعترافات یک صوفی ـ ۸

 یکی دیگر از سؤالات پرتکراری که دوستان و نزدیکان از من داشته‌اند، این بوده که آیا به دیگران توصیه می‌کنی که درویش شوند؟ آیا دوست داری فرزندان و عزیزانت هم پا به تصوف بگذارند؟ آیا دوست داری همه را به تصوف و به خانقاه خودتان جذب کنی و جمعیت صوفیان را بالاتر ببری و بسیاری سؤالات دیگر از این دست. 

جلوه‌ای از گستردگی گردشگری تصوف

وقتی از گردشگری تصوف و قابلیت‌ها و زمینه‌های آن صحبت می‌شود، شاید کسانی گمان برند که در این زمینه بزرگنمایی شده است. اما این‌طور نیست و برای تشریح بهتر این موضوع به بررسی تنوع و تکثر اماکن منتسب به صوفیان در استان خودمان می‌پردازیم تا مشتی نمونه‌ خروار باشد.