مرید بدان بزرگ نگردد که پیران را بیند، چه بدان بزرگ گردد که پیران او را بینند. چون پیران دیدند که ما بزرگ نه بدان گشتیم که حق را درخواستیم، چه بدان بزرگ گشتیم که حق تعالی ما را خواست و به ما نظر کرد، با مریدان همین معاملت کردند. شاگردی را فایده این بُوَد که با مریدانِ خود آن کنی که مراد با تو کرده است. چون نظر کردند به راستی به مریدانِ خویش، نیکوییِ نظرِ ایشان مریدان را چنان راست گردانید که به تعلیم و پند حاجت نیامد. (ابو ابراهیم اسماعیل مستملی بخاری، شرح التعرف لمذهب التصوف، تصحیح محمد روشن، تهران: انتشارات اساطیر، 1363، ج1، 101-102)
خیلی پیش آمده که دوستان و آشنایانی از من پرسیدهاند که چه شد درویش شدی؛ یا بهتر بازگو کنم میپرسند که چه شد به این فکر افتادی که درویش شوی و یا چه شد که تصمیم گرفتی بروی و یکی از درویشها بشوی و این راه و رسم را انتخاب کنی.
فکر میکنم دوستانی که این پرسش را مطرح میکنند، نمیخواهند که خاطره بشنوند یا از ماجرای پرشور و هیجانی که ممکن است برای من یا دیگری رخ داده باخبر شوند و در جریان یک داستان رمانتیک قرار بگیرند. سؤال آنها دغدغهای منطقی است. چطور میشود که کسی چنین تصمیمی میگیرد؟ پشت این انتخاب چه استدلال و یا چه انگیزهای وجود داشته است؟ ادامه مطلب ...
آیا صوفیان به جبر اعتقاد دارند؟
جبر و اختیار از قدیمیترین پرسشهای فلسفی انسانها بوده است. آیا ما انسانها خودمان زندگی خود را میسازیم و یا شخصیت و رفتار ما ناشی از عاملی بیرونی مثل وراثت، جامعه و یا تقدیر و سرنوشت است و یا هرآنچه که برای ما و دیگران اتفاق میافتد تنها خواست خدا بوده و پیش از تولد ما برای آن برنامهریزی شده بوده است؟ ادامه مطلب ...